architecten Els Claessens en Tania Vandenbussche

Nielderhoff masterplan, bibliotheek en sociale woningen Niel

2017-

medewerkers Tom Maelfait, Dries De Muynck, Albertina De Pelsmacker, Michiel Weekers, Lisa Janssens
stabiliteit Util
technieken Tech3
EPB EA+
landschapsontwerp LAND landschapsarchitecten

Niel heeft met de opgave voor Nielderhoff een unieke kans een vernieuwing door te voeren waarmee de ruimtelijke karakteristiek van het dorp versterkt kan worden. De bouw van een bibliotheek en woningen dient op een kwalitatieve en vernieuwende manier vorm te krijgen. Maar minstens zo belangrijk is dat we aangeven wat de betekenis van de open ruimte kan zijn én hoe een opzet voor het ganse Nielderhoff hiertoe kan bijdragen. De opgave kan middels een samenhangend ontwerp tussen bebouwing, ontwerp openbare ruimte en ontsluiting de kwaliteit van het dorpshart naar een hoger niveau tillen.
De bouw van een nieuwe bibliotheek als publiek gebouw kan de betekenis van het nieuwe hof kracht bijzetten. Uit het masterplan blijkt de logica om de bibliotheek en de seniorenwoningen samen aan de westkant van het terrein te situeren. Daarnaast wordt de bib casco gebouwd door De Ideale Woning, waardoor de beide programma’s samen in een eerste bouwfase worden gerealiseerd.

In de vorm en het volume van het gebouw komen verschillende verhalen samen.
De bouwdiepte van de woningen volgt grotendeels uit de woningtypologie: een gaanderij met eenzijdig woningen. Het programma van een bib kan makkelijk resulteren in een andere bouwdiepte. Maar we willen de mogelijkheid openlaten om dit volume op korte of lange termijn ook in te vullen met een ander programma, daarom beperken we de bouwdiepte van het publieke programma tot dat van de woningen. Dit komt de structurele logica ook ten goede.
Om de footprint van het geheel beperkt te houden stapelen we de beide functies, met de bib volledig gelijkvloers (en dus integraal toegankelijk voor bezoekers en personeel) en de woningen daarop en daarnaast tot een hoogte van drie bouwlagen.
Het geheel wordt gebundeld tot twee L-vormige volumes. De twee volumes schikken zich naar de oriëntatie en naar de perceelsgrenzen.
Het geheel wordt aangevuld met twee lagere volumes van één bouwlaag hoog die de hoeken afwerken en de volumes ruimtelijk verbinden.
Door de aaneenschakeling van zadeldaken met beperkte afmetingen, krijgen de volumes, ondanks hun aanzienlijke omvang, een dorpse maat.

Het architectuurontwerp is gegroeid vanuit het masterplan, maar parallel ook vanuit het ontwerp van de kleinste schakel, namelijk de woning voor senioren. We wilden de woningtypologie het grotere geheel mee laten sturen.

In de transparante zone komen de leefruimtes:
De inkomkamer is meer dan louter een klimatologische buffer tussen het buiten- en binnenklimaat. Er is ook plaats voor jassen, het opladen van de rolstoel of een zeteltje. En het is de plek bij uitstek om de woning te personaliseren. Vanuit de inkomkamer heb je via een royale glazen pui zicht op de va-et-vient op de gaanderij. En vanaf de gaanderij zie je aan de inrichting en aankleding van de inkomkamer wie er woont.
Vanuit de zitkamer stap je naar het terras aan de andere kant van de leefruimte. Het terras zien we als een buitenkamer waar je beschut geniet van de middag- of avondzon.
Inkom-, leef- en zitkamer zijn drie onderscheiden ruimtes maar kunnen door hun ligging en de grote transparantie zowel functioneel als visueel als één ruimte werken.

Alles krijgt eenzelfde oranjerode bakstenen schil en rode hellende daken, waardoor de volumes zich integreren in de dorpse context.
Enkel de gevel gericht naar de Dorpstraat/Avondrood wordt voorzien van een lichte –witte- steen. Deze wordt voorzien van begroeiing.
We zien gelakte aluminium raamkaders voor de woningen en schrijnwerk in zichtbaar hout voor de bibliotheek.
De structuur van de woningen wordt in de bib overgenomen door een ritme van balken en kolommen. Samen met de buitenschil vormen ze de enige dragende elementen in de bib. Op die manier is de structuur helder en flexibel.