architecten Els Claessens en Tania Vandenbussche

Pieter en Pauwel woonzorgproject Neder-over-Heembeek site A/B

2008-2009

i.s.m. Tom Thys architecten

medewerkers Sander Deben, Dana Dée, Pieter Van Schil
stabiliteit Technum Gent
technieken Technum Gent
projectondersteuning Bureau Bouwtechniek
landschapsontwerp LandinZicht Landschapsarchitecten

Het multifunctioneel project met een gemeenschapscentrum, een bibliotheekuitleenpunt, een lokaal dienstencentrum, een dagverzorgingscentrum en woningen voor een gemengd publiek bevindt zich in het centrum van Neder-Over-Heembeek. Volgende troeven kenmerken dit stadsdeel: een ligging dicht bij Brussel centrum gecombineerd met een sterk eigen karakter, een rijk en divers stedelijk weefsel met veel open ruimte, een opmerkelijke topologie die verre doorzichten mogelijk maakt.

Op stedenbouwkundig niveau behandelt het ontwerp voor dit stadsdeel 2 cruciale thema's: de verdichting van het bouwblok en de doorwaadbaarheid doorheen het bouwblok. De verdichting gebeurt door enerzijds te bouwen aan de rand om de figuur van het bouwblok te herstellen en door anderzijds te bouwen in het binnengebied om zo een gevarieerd palet aan woonvormen aan te bieden, passend binnen de traditie van N-O-H.

Om de doorwaadbaarheid van het grote bouwblok te verzekeren is een doorsteek voor voetgangers voorzien, die het centrum verbindt met de groene rand: de buitenstraat. Deze buitenstraat vormt tevens de sleutel om een nieuwe laagdrempelige publieke plek te creëren.

Gelijkvloers bevinden zich alle publieke functies: links van de buitenstraat de zorgfuncties, rechts de gemeenschapsfuncties. Een binnenstraat verbindt de verschillende publieke onderdelen en is de lobby in de ruime zin van het woord. Om het publieke programma een plaats te geven op het terrein is gezocht naar de gewenste relaties met de diverse buitenruimtes: het café en de bibliotheek liggen aan de straat, de feestzaal grenst aan de speelweide, het dienstencentrum geniet van de passage langs de buitenstraat en het dagverzorgingscentrum plooit zich rond een rustige kijktuin. Om het project optimaal werkbaar te maken krijgen bijna alle publieke functies een dubbelzijdige ontsluiting: de deelprogramma's worden ontsloten door de verbindende binnenstraat en krijgen ook een eigen toegang waardoor ze kunnen functioneren ook als de binnenstraat is afgesloten.

De 4 volumes met woningen bovenop de publieke sokkel zijn vormgegeven vanuit de specifieke vorm van het perceel. Aan de diepere noordzijde komt een compacte typologie met centrale binnencirculatie en appartementen rondomrond. Aan de zuidzijde voorzien we een smallere typologie met galerijontsluiting. Door de volumes aan te passen aan de vreemde hoeken van het terrein opent de figuur zich naar het zuiden wat een optimale bezonning van de tussenruimtes oplevert.
De volumes met centrale circulatie leveren een meerderheid aan woningen die op een hoek liggen en die dus van een dubbele oriëntatie genieten. Deze woningen zijn ontworpen met de woonkamer en een private buitenruimte op de hoek wat zorgt voor een grote ruimtelijkheid en gevarieerde uitzichten.
De galerijwoningen zijn aanleunwoningen. De galerijen bevorderen het sociaal contact, ze bieden doorzichten en interactie en maken de woningen tot doorzonwoningen.