architecten Els Claessens en Tania Vandenbussche

Vaartkapoen Molenbeek

2009

i.s.m. Tom Thys architecten

projectondersteuning Bureau Bouwtechniek
stabiliteit BAS Dirk Jaspaert
technieken studiebureau R. Boydens

Het gemeenschapscentrum de Vaartkapoen heeft 2 adressen: Schoolstraat 76, een opmerkelijke historische gevel én Sint-Jozefstraat 14, een jaren '70 pand. Door de jaren heen verwierf de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) aanpalende panden. Het gemeenschapscentrum grenst nu aan 3 straten en palmt een groot deel van het binnengebied in. De functionele verbinding tussen de verschillende panden is ondermaats. Een masterplan voor de renovatie en het samenvoegen van dit amalgaam was noodzakelijk. Om de betekenis en de zichtbaarheid van het gemeenschapscentrum voor de buurt te vergroten wenst de VGC een doorsteek en een publieke buitenruimte te realiseren.

In ons voorstel maken we de Vaartkapoen meer zichtbaar. De doorsteek, tussen Pastorij- en Sint-Jozefstraat, vergroot de 'voorgevel' en biedt een zicht op het gebeuren in het gemeenschapscentrum. Hij verzekert, op stedelijk niveau, de verbinding met andere voorzieningen in de buurt.
We maken de circulatie doorheen het gebouwencomplex leesbaar. Alvast een alternatieve schikking en bundeling van de verschillende functies vereenvoudigt de circulatie. Een nieuwe traphal overbrugt alle niveauverschillen tussen bestaande en nieuwe bouwdelen.Vanuit de open ruimte en de doorsteek, zijn de activiteiten maximaal zichtbaar. De open ruimte maakt ook deel uit van de circulatie tussen de verschillende bouwdelen.

Het nieuwe volume vult de dwarssectie van het bouwblok. Het gabariet wordt ingegeven door het typische bouwprofiel: hoog aan de randen, laag in het midden. Het vormt de nieuwe gevelwand voor de doorsteek. Het bemiddelt tussen de bestaande hoge toneeltoren en de open ruimte.
Het wisselende bouwprofiel biedt een variatie aan binnenruimtes. De lokaalhoogte en de plafondvorm variëren met het dak. Op die manier krijgen de lokalen met een gelijkaardige basisafwerking toch een verschillende ruimtelijkheid.

De realisatie van ons masterplan is op een evidente wijze faseerbaar i.f.v. de beschikbare middelen, maar in de tussenfase kan de bestaande infrastructuur wel zo veel mogelijk in werking blijven.